آدرس   اصفهان ، میدان لاله ، خیابان زینبیه جنوبی ، روبروی پارک لاله ، موسسه خیریه مجتمع فاطمیه اصفهان                     تلفن: 14-34703011-031

روایت « فاطِمَۀُ بَضعه مِنِّی» درباره خواستگاری علی (ع) از دختر ابوجهل بوده است

توضیح سوال: 
وهابیت در یکی از شبهات خود چنین آورده است: « روایات صحیح متعددی داریم که قضیه خواستگاری علی- کرّم الله وجهَه- در زمانی که هنوز فاطمه – رضی الله عنها- در قید حیات بود از دختر ابوجهل خواستگاری نمود و چون فاطمه از این موضع با خبر گردید بسیار رنجیده خاطر گردید و پیامبر( صلی الله علیه و آله) نیز پس از آگاه شدن از این موضوع به مسجد آمده و فرمود: « فاطِمَه بَضعَه مِنِّی آذَاهَا آذَانِی...؛ فاطمه پاره تن من است، هرکه او را بیازرد مرا آزرده است.» با وجود چنین روایتی، چرا شیعیان سعی می کنند تا این روایت را به عنوان مذمت ابوبکر و عمر نقل کنند؟ در حالیکه پیامبر(صلی الله علیه و آله) از داماد خود یعنی علی ابن ابیطالب - کرّم الله وجهَه- خشمگین و ناراحت گردیده و حدیث مورد بحث را بیان نموده است
دسته بندی: 
پاسخ: 

الف: مخالفت این افسانه با قران کریم

با فرض پذیرش افسانه وهابیت که در پاسخ حلی خواهد آمد، هنگامی که این حدیث را برای سنجش به میزان قران کریم عرضه می کنیم درجه اعتبار آن بهتر مشخص می گردد.

قران کریم با صراحت تمام از حلّیت و جواز تعدّد زَوجات سخن می گوید: « هر چه از زنان که دوست دارید، دو سه یا چهار همسر، به زنی بگیرید»(1) 

 

ب: مخالفت با سنت

از سوی دیگر همین که می بینیم خود پیامبر(صلی الله علیه و آله) بر تعدد زوجات اقدام نموده در حقیقت ترجمان عملی حکم خدا روشن می گردد؛ در حالی که مفهوم حدیث مِسور بن مَخرمه این است که آن حضرت ازدواج مجدد را برای دامادش  امیر مومنان علی(علیه السلام) حرام نموده.
آیا رسول خدا، چیزی را که خداوند حلال کرده، حرام می کند؟

ج:تنقیص مقام پیامبر

این افسانه بیش از آنکه بخواهد تنقیص مقام امیرمومنان علی(علیه السلام) باشد، تنقیص مقام رسول خداست(صلی الله علیه و آله) ؛ چرا که ازدواج مجدد با شرایط خود برای تمام مردان مسلمان، جایز و آنان می توانند به طور همزمان تا چهار همسر دائم داشته باشند، اما طبق این افسانه، پیامبر از این امر مشروع خشمگین شده و امیرمومنان(علیه السلام) را از این کار بر حذر داشته است.

د: تنقیص مقام عثمان

سازنده این افسانه که به گمان خویش در صدد تنقیص مقام امیرمومنان علی(علیه السلام) است، بیش از آن، از مقامی که عثمان بن عفّان، نزد خود آنها دارد تنقیص نموده؛ زیرا بر فرض پذیرش دامادی عثمان با رسول خدا(صلی الله علیه و آله) ( آن هم دو دختر از دختران پیامبر) این عمل خلاف نظر چندین بارتوسط  عثمان اتفاق افتاده، چرا که رَملۀ بنت شَیبة، یکی از همسران عثمان که دختر یکی از دشمنان خداست در مکه به ازدواج او در آمد و تا پایان عمر عثمان همسر او بود و در این بین عثمان بر اساس ادعای اهل سنت دو دختر از دختران پیامبر(صلی الله علیه و آله)  را به ازدواج خود درآورد.

ابن حجر درباره کافر بودن یکی از پدرزنان عثمان می نویسد:« رَملة دختر شَیبة... پدرش در جنگ بدر کشته شد در حالیکه کافر بود.»(2)

اگر واقعا جمع بین دختر رسول خدا(صلی الله علیه و آله)  و دختر دشمن خدا، جایز نیست، چرا پیامبر(صلی الله علیه و آله)  او را از ارتکاب این عمل منع ننموده و طبق ادعّای اهل سنت دو دختر خود را یکی پس از دیگری به ازدواج عثمان درآورد؟ واین عمل را بارها مرتکب شده است؟

علاوه بر این عثمان با ام البنین دختر عُیینه و فاطمه دختر ولید بن عبد شمس که پدران هر دوی انها از دشمنان خدا بوده اند، ازدواج کرد(3)

وهابیت ناچارند یکی از گزینه های زیر را بپذیرند:

  1. افسانه بودن خواستگاری دختر ابوجهل توسط امیرمومنان علی(علیه السلام)  که در صحیح بخاری آمده است.
  2. همانگونه که این نظریه طرفداران فراوانی نیز داشته، دو همسر عثمان به نام رقیه و ام کلثوم دختران پیامبر(صلی الله علیه و آله)  نبوده بلکه دخترخوانده های حضرت بوده اند (4)
  3. عثمان، عملی خلاف شرع و خلاف نهی پیامبر(صلی الله علیه و آله)  انجام داده.
  4. عقد دختران پیامبر(صلی الله علیه و آله)   برای عثمان در حالی که دختر دشمن خدا را به عقد خود درآورده، باطل بوده( با فرض اینکه نهی پیامبر دارای اثر وضعی باشد).  

 

رد یا قبول کل حدیث (فاطِمَۀُ بَضعة مِنِّی)

وهّابیت که با طرح شبهه پیشین به مقصود خویش نرسیدند در ادامه چنین گفته اند:

« شما شیعیان با مخالفت با بخشی از این روایت در حقیت کمر همت خود را بسته اید تا این حدیث صحیح را تضعیف نموده و تمام آن را ساختگی بدانید، حتی آن بخش حدیث که می فرماید« فاطِمَةُ بَضعة مِنِّی آذَاهَا فَقَدآذَانِی» پس یا باید کل حدیث را منکرد شوید و یا تمام آن را بپذیرید»

پاسخ حلّی شبهه

عدم تلازم بین صدر و ذیل روایت

هیچ گونه تلازمی میان بخش پایانی روایت با بخش های دیگر آن وجود ندارد که انکار بخشی از آن به معنای انکار همه آن باشد؛ به این دلیل که بخش پایانی روایت که در شان حضرت صدیقه طاهره (علیها السلام) وارد شده به طور مستقل در منابع معتبر شیعه و سنی از جمله کتاب بخاری آمده است.(5)

همانگونه که بارها بیان داشته ایم استناد ما به روایات اهل سنت از باب قاعده الزام است، وگرنه بدون شک، ما بخش آغازین روایت بخاری در مورد بحث را همچون برخی دیگر از روایات آن، از ساخته های بنی امیه دانسته و از اساس باطل و دروغ می دانیم

از جمله دلایل ساختگی بودن روایت بالا، احادیثی است که بخاری و دیگران در کتاب های روایتی خود اورده و در آن اثری از موضوع خواستگاری نیست.

 

  1. سوره نساء آیه 3
  2. الاستیعاب فی معرفة الأصحاب ج4 ص1846
  3. الطبقات الکبری، ج 3 ص53
  4. جهت تفصیل مطالب رجوع کنیدبه کتاب شبهات غدیر ج 2 از همین نویسنده تحت عنوان:« ایا عثمان همسر دو دختر پیامبر بود؟»
  5. صحیح بخاری ج 3 ص 1361 ح 3510 باب 12
  6. رجوع شودبه : سید مجتبی عصیری، شبهات فاطمیه ،  انتشارات طوبای محبت ص163الی 179

 

کاربران آنلاین

هم اکنون 0 کاربر آنلاین هستند.